ขนบธรรมเนียมประเพณีเขตบางกอกน้อย

 

1. ชื่อแหล่งวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี เขตบางกอกน้อย : 
การซ้อมขบวนเรือพระราชพิธี กองเรือเล็ก

เรือพระราชพิธี หมายถึง เรือสำหรับใช้ในการประกอบพระราชพิธี ซึ่งเป็นพระราชพิธีดั้งเดิมสืบเนื่องมาแต่ครั้งสมัยกรุงศรีอยุธยา เป็นการจัดรูปกระบวนเรือรบตามตำราพิชัยสงคราม แต่ถ้ายามปกติแล้วจะจัดกระบวนเรือเพื่อใช้ในพระราชพิธีถวายผ้าพระกฐินตามพระอารามหลวงที่สำคัญที่ตั้งอยู่บริเวณริมลำน้ำกระบวนพยุหยาตรา คือ การเสด็จพระราชดำเนินกระบวนของพระมหากษัตริย์ที่จัดเป็นกระบวนโดยทางน้ำ มักเกิดขึ้นในโอกาสที่ต้องเสด็จกรีธาทัพในศึกสงคราม นอกจากนี้ยังใช้ในการพระราชพิธีสำคัญ กระบวนพยุหยาตรานั้นสันนิษฐานว่าเกิดขึ้นเป็นครั้งแรกในราว พ.ศ. 2217 ในสมัยของสมเด็จพระเอกาทศรถ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชโปรดฯ ให้ฟื้นฟูจารีตประเพณีเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐินโดยกระบวนพยุหยาตราชลมารคกระบวนใหญ่ตั้งแต่ พ.ศ. 2502 เป็นต้นมา ด้วยทรงเห็นว่าจะเป็นประโยชฯต่อการดูแล เรือพระราชพิธีที่สวยงามและทรงคุณค่าให้อยู่ในสภาพดีอยู่เสมอ เชิดหน้าชูตาของชาติ อีกทั้งยังก่อให้เกิดความภาคภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมของชาติอีกด้วย

ทางกองเรือเล็ก กรมการขนส่งทหารเรือ แผนกเรือพระราชพิธีมีหน้าที่จัดเตรียมงานพระราชพิธีเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐินโดยกระบวนพยุหยาตราชลมารค ซึ่งการเตรียมงานนั้นกินเวลาแรมปี จึงจัดให้มีการซ้อมฝีพายเพื่อฝึกความพร้อมเพรียง ความสง่างาม เพื่อให้งานพระราชพิธีนี้ออกมายิ่งใหญ่สมพระเกียรติ โดยจะเริ่มซ้อมตั้งแต่ประมาณเดือนมีนาคม และมีการซ้อมใหญ่ราวเดือนพฤศจิกายนในปีที่มีหมายกำหนดการจัด

ที่อยู่ : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเรือพระราชพิธี 80/1 ปากคลองบางกอกน้อย ถนนอรุณอมรินทร์ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร 10700 โทร. 0 2424 0004

รถโดยสารประจำทาง : สาย 19, 28, 40, 56, 57, 81, 89, 124, 125, ปอ.30, ปอ.157

2. ชื่อแหล่งวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี เขตบางกอกน้อย : ประเพณีวันสงกรานต์ การแห่หลวงพ่อศาสดา วัดสุวรรณารามราชวรวิหาร

วัดสุวรรณารามราชวรวิหาร (วัดสุวรรณ) ชื่อเดิมว่า “วัดทอง” มีมาตั้งแต่ครั้งสมัยกรุงศรีอยุธยา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดให้รื้อวัดทองแล้วสถาปนาใหม่พระราชทานนามวัดว่า วัดสุวรรณเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ คือ “หลวงพ่อศาสดา” พระพุทธรูปหล่อสมัยสุโขทัย ปางมารวิชัย ซึ่งเป็นศูนย์รวมใจของพุทธศาสนิกชนในชุมชนใกล้เคียง

ในวันสงกรานต์ประมาณวันที่ 15 เมษายนของทุกปี ชาวบ้านร่วมกันจัดให้มีการแห่หลวงพ่อศาสดารอบหมู่บ้านระยะทางกว่า 5 กิโลเมตร เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนข้างทางได้สรงน้ำเพื่อความเป็นสิริมงคล ใช้เวลาในการแห่ประมาณ 4 ชั่วโมง วัตถุประสงค์ของการแห่คือ การให้ชุมชนได้มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมตามความเชื่อของพุทธศาสนา ชาวบ้านจะยืนรอเพื่อสรงน้ำหลวงพ่อศาสดาตลอดทาง ในขบวนแห่มี วงกลองยาว คณะเชิดสิงโต และคณะกระตั้วแทงเสือร่วมด้วย ซึ่งเมื่อขบวนแห่เดินทางถึงบริเวณแยกของซอยต่าง ๆ ก็จะมีการหยุดพักเพื่อแสดงให้คนชม เช่น คณะเชิดสิงโตก็ทำการเชิด และทำการต่อตัวสูงขึ้นไปหลายช่วงคน เสือกระโดดในท่าผาดโผน มีดนตรีบรรเลงประกอบสร้างความครึกครื้น เมื่อขบวนแห่ถึงวัดก็จะมีการรดน้ำผู้ใหญ่และเลี้ยงอาหารในตอนเย็น

ที่อยู่ : วัดสุวรรณารามราชวรวิหาร 33 ซอยจรัญสนิทวงศ์ 32 ถนนจรัญสนิทวงศ์ แขวงศิริราช เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร 10700 โทร 0 2434 7791, 0 2433 8045

รถโดยสารประจำทาง : สาย 40, 42, 57, 68, 79, 80, 108, 146

 

แหล่งข้อมูล: โครงการจัดทำแผนที่แหล่งวัฒนธรรมท้องถิ่นมีชีวิต 

                สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว  กรุงเทพมหานคร