ขนบธรรมเนียมประเพณีเขตตลิ่งชัน

 

เข้าพรรษา วัดอินทราวาส

วัดอินทราวาส (วัดประดู่) เดิมชื่อวัดอินสรเพ็ชร์ เป็นวัดเก่าแก่ที่สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2150 สมัยสมเด็จพระเจ้า ทรงธรรม แห่งกรุงศรีอยุธยา วัดอินทราวาสมีงานประเพณีที่สำคัญซึ่งจัดเป็นประจำอยู่ทุกปี คือ เทศกาลวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา โดยในวันอาสาฬหบูชา ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “วันพระธรรม” และ “วันพระสงฆ์” เพราะเป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาประกาศพระธรรมจัก เป็นครั้งแรกแก่ปัญจวัคคีย์ และเป็นวันที่บังเกิดมีพระสงฆ์ครบเป็นองค์พระรัตนตรัยครั้งแรกกิจกรรมทางศาสนาของวัดฯเริ่มต้นในเวลาเช้าตรู่ มีโดยพุทธศาสนิกชนใส่บาตรแก่พระสงฆ์ ต่อมาพระสงฆ์แสดงธรรมเทศนาให้กับพุทธศาสนิกชนผู้มีจิตศรัทธาโดยมีเรื่องราวเกี่ยวข้องกับประวัติวันอาสาฬหบูชาตลอดทั้งการให้อาวาทตามหลักธรรมที่สำคัญจากนั้นพระภิกษุและสามเณรฉันภัตตาหารเพลพุทธศาสนิกชนจะรับประทานอาหารกลางวัน ในช่วงค่ำเป็นพิธีเวียนเทียน เริ่มเวลา 19.00 น. เจ้าอาวาทเทศนาธรรมให้โอวาทในอุโบสถก่อนจะนำคณะร่วมเวียนเทียนรอบบริเวณพระอุโบสถจำนวน 3 รอบพิธีกรรมในช่วงคำ เสร็จสิ้นประมาณเวลา 21.00 น.

วันเข้าพรรษาของทางวัด ซึ่งตรงกับวันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 เป็นวันสำคัญในพุทธศาสนาวันหนึ่งที่พระสงฆ์เถรวาทจะอธิษฐานว่าจะพักประจำอยู่ ณ ที่ใดที่หนึ่ง ตลอดระยะเวลาฤดูฝนที่มีกำหนดเป็นระยะเวลา 3 เดือน ตามที่พระธรรมวินัยบัญญัติไว้ และสิ้นสุดลงในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 หรือวันออกพรรษา โดยกิจกรรมจะมีเฉพาะในช่วงเช้า เริ่มจากการทำบุญ ตักบาตร เช่นเดียวกับวันอาสาฬหบูชา พระสงฆ์แสดงธรรมเทศนาที่เกี่ยวข้องกับวันเข้าพรรษา มีการถวายหลอดไฟหรือเทียนเข้าพรรษาและผ้าอาบน้ำฝนแด่พระสงฆ์เพื่อให้พระสงฆ์ได้ใช้สำหรับการอยู่จำพรรษาประเพณีทางศาสนาที่เป็นประเพณีส่งท้ายของปี คือ ประเพณีทำบุญวันออกพรรษา ทางวัดจัดกิจกรรมธรรมาเทศนาและทำบุญตักบาตรเทโว


ที่อยู่ : วัดอินทราวาส (วัดประดู่) 6 หมู่ 22 แขวงบางระมาด เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร 10170

รถโดยสารประจำทาง : สาย 89

 

2.ชื่อแหล่งวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี เขตตลิ่งชัน : ประเพณีชักพระ วัดไก่เตี้ย

วัดไก่เตี้ย เป็นวัดโบราณ สร้างขึ้นปลายสมัยกรุงธนบุรี ราว พ.ศ. 2320 โดยเจ้าพระยารัตนาพิพิธ (สนธิ์ สันธิรัตน์) ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2320 และผูกพัทธสีมาอุโบสถหลังใหม่เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2514

วัดไก่เตี้ยมีประเพณีที่สำคัญและปฏิบัติสืบทอดกันมา 200 กว่าปี คือ “ประเพณีการชักพระประจำปี” หรือ “งานแห่และสมโภชพระบรมสารีริกธาตุ” เป็นการจัดงานร่วมกับวัดนางชี เขตภาษีเจริญ ซึ่งเป็นวัดที่เก่าแก่สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาและเป็นที่ประดิษฐานของพระบรมสารีริกธาตุ ประเพณีชักพระ เป็นประเพณีที่มีมาแต่โบราณ มีวัตถุประสงค์ให้พุทธศาสนิกชนริมฝั่งคลองระหว่างวัดทั้งสองได้กราบไหว้บูชาพระบรมสารีริกธาตุและทำบุญร่วมกันเพื่อความเป็นสิริมงคล มีกำหนดจัดงานเป็นเวลา 3 วัน คือในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 12 เริ่มต้นพิธีการที่วัดนางชีโดยทำพิธีบวงสรวงอัญเชิญเสด็จพระบรมสารีริกธาตุสู่มณฑลพิธี พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์เจริญพระพุทธมนต์เปิดงาน เวลา 16.00 น. ประธานในพิธีนำสรงน้ำพระบรมสารีริกธาตุ เปิดโอกาสให้ประชาชนได้สรงน้ำจนถึงเวลา 22.00 น. ในวันแรม 2 ค่ำ เดือน 12 เป็นวันอัญเชิญเสด็จแห่ทางเรือจากวัดนางชีสู่วัดไก่เตี้ย พิธีการเริ่มตั้งแต่เวลา 06.00 น. เปิดให้ประชาชนได้สรงน้ำ เวลา 08.30 น. คณะกรรมการจะทำการตรวจนับพระบรมสารีริกธาตุเพื่ออัญเชิญเสด็จแห่ทางเรือ ปัจจุบันใช้เรือพระราชพิธีเป็นเรือองค์พระแห่ไปตามคลองต่าง ๆ ตั้งแต่คลองด่านหน้าวัดนางชีไปตามคลองบางหลวง เข้าคลองบางแวก คลองชักพระ เลี้ยวซ้ายออกสู่คลองบางกอกน้อยที่วัดไก่เตี้ย เวลา 10.30 น. โดยประมาณ ในขณะที่พระบรมสารีริกธาตุเสด็จถึงท่าน้ำวัดไก่เตี้ย เจ้าอาวาสวัดนางชีจะอัญเชิญเสด็จพระบรมสารีริกธาตุจากเรือองค์พระ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครจะเป็นผู้อัญเชิญส่งมองให้เจ้าอาวาสวัดไก่เตี้ย เพื่ออัญเชิญเสด็จมาประดิษฐานที่พระอุโบสถ พระบรมสารีริกธาตุจะเสด็จประทับอยู่ที่วัดไก่เตี้ยประมาณ 2 ชั่วโมง คือตั้งแต่เวลาประมาณ 11.00 น. ถึงเวลา 13.00 น. ระหว่างนี้ ประชาชนก็จะเข้ากราบนมัสการถวายสักการบูชาพระบรมสารีริกธาตุ มีการจัดภัตตาหารเพลถวายแด่พระภิกษุสามเณร และได้จัดตั้งโรงทานเลี้ยงประชาชนเป็นจำนวนมาก ตลอดถึงมีการละเล่นกระตั้ว สิงโต การละเล่นแบบไทย ๆ เวลา 13.00 น. ก็จะอัญเชิญเสด็จทางเรือไปตามคลองบางกอกน้อยออกแม่น้ำเจ้าพระยา ผ่านวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร เลี้ยวขวาเข้าคลองบางหลวง เลี้ยวซ้ายเข้าคลองด่านกลับสู่วัดนางชีเวลาประมาณ 15.00 น. เมื่อเรือพระราชพิธีเทียบท่าน้ำวัดนางชี แล้วขึ้นประดิษฐานภายในพระมณฑป ในวันแรม 3 ค่ำ เดือน 12 เป็นวันสมโภชพระบรมสารีริกธาตุ ในเวลา 18.00 น. พระสงฆ์ที่นิมนต์มาจากอารามต่าง ๆ จำนวน 108 รูป ได้พร้อมกันประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา เสร็จแล้วอัญเชิญเสด็จพระบรมสารีริกธาตุสู่ที่ประดิษฐานเดิม พระสงฆ์เจริญชัยมงคลคาถา เป็นอันเสร็จพิธี

ที่อยู่ : วัดไก่เตี้ย 11 หมู่ 2 ถนนสุขาภิบาล แขวงตลิ่งชัน เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร 10170 เปิดตั้งแต่เวลา 05.00-21.00 น. ทุกวัน โทร. 0 2424 6340

รถโดยสารประจำทาง : สาย 28, 66, 79, 124, 125, ปอ.28, ปอ.66, ปอ.170, ปอ.507

 

แหล่งข้อมูล: โครงการจัดทำแผนที่แหล่งวัฒนธรรมท้องถิ่นมีชีวิต 

                สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว  กรุงเทพมหานคร