ช่างฝีมือเขตตลิ่งชัน

 

1.ชื่อแหล่งวัฒนธรรม ช่างฝีมือ เขตตลิ่งชัน : กะโหลกซออู้ผลิตจากเม็ดขนุนบด

ซออู้ เกิดขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา เป็นเครื่องดนตรีที่จัดอยู่ในประเภทเครื่องสาย ลักษณะของซออู้จะมี 2 สาย เสียงทุ้มต่ำ กะโหลกซอทำด้วยกะลามะพร้าวพันธุ์ซอทรงกลมรี นำมาปาดกะลาออกด้านหนึ่ง และใช้หนังแพะหรือหนัง ลูกวัวขึงตึงขึ้นหน้าซอ ขนาดความกว้างประมาณ 13-14 เซนติเมตร ต่อมานายศิริ รวยดี ผู้บรรเลงซออู้ได้คิดค้นการประดิษฐ์กะโหลกซออู้จากเม็ดขนุนโดยใช้ระยะเวลาในการทดลองประดิษฐ์ถึง 2 ปี ช่วงแรกของการคิดค้นนั้นใช้เม็ดขนุนเป็นวัตถุดิบเพียงอย่างเดียวจึงมีข้อเสียคือ น้ำหนักของกะโหลกมีมากเกินไป จึงได้ปรับวิธีการประดิษฐ์ในหลายวิธีจนสำเร็จ โดยการใช้พิมพ์กะโหลกซออู้เป็นตัวกำหนดรูปแบบของการผลิตกะโหลกซออู้ที่ผลิตด้วยเม็ดขนุน สามารถใช้ขนุนทุกสายพันธุ์ จึงหาได้ง่ายและมีต้นทุนต่ำ หลักสำคัญอยู่ที่การทำให้เม็ดขนุนสดแปรรูปเป็นผงเม็ดขนุน เพียงเท่านี้ก็จะสามารถนำมาเป็นวัตถุดิบในการผลิตที่ดีได้ ด้วยความคิดริเริ่มสร้างสรรค์นี้ทำให้

กะโหลกซออู้ที่ประดิษฐ์จากเม็ดขนุนของนายศิริ ได้รับรางวัลเกียรติบัตรเชิดชูเกียรติจากสมาคมสิ่งประดิษฐ์ไทยในวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2546

ที่อยู่ : 3 หมู่ 9 แขวงบางเชือกหนัง เขตตลิ่งขัน กรุงเทพมหานคร 10170 โทร. 0 2410 4193

รถโดยสารประจำทาง : สาย 89

 

2.ชื่อแหล่งวัฒนธรรม ช่างฝีมือ เขตตลิ่งชัน : การแทงหยวก ชุมชนวัดจำปา

การแทงหยวก คือ ศิลปะการแกะสลัก ตบแต่งต้นกล้วยให้เป็นลวดลายแบบต่างๆ เป็นความรู้ในเชิงฝีมือที่ถ่ายทอดกันมาตั้งแต่อดีตเป็นเวลาหลายร้อยปีมาแล้ว ให้ใช้ประโยชน์ในงานตกแต่งประดับประดา เมรุเผาศพ และอุปกรณ์ประดับงานบุญอื่นๆ โดยนายทวีศักดิ์ หว่างจันทร์ อายุ 43 ปี เริ่มต้นเรียนรู้วิธีทำจากบิดาซึ่งได้รับการถ่ายทอดความสามารถด้านการแทงหยวกมาจากชาววังที่อพยพลี้ภัยสงครามในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 มาอาศัยอยู่ ณ ชุมชนวัดจำปา การแทงหยวกมีอุปกรณ์ประกอบด้วยมีดสำหรับแทงหยวกซึ่งผลิตเองภายในครัวเรือน วัสดุที่ใช้คือ ต้นกล้วยตานี เพราะไม่แตกง่าย ปัจจุบัน ต้นกล้วยตานีเพราะไม่แตกง่าย และมีของตบแต่งเช่น ผัก ผลไม้ ช่วยเพิ่มลวดลายให้สวยงามมากยิ่งขึ้น ส่วนกระดาษสีใช้สำหรับรองรับลวดลายต้นกล้วยให้ปรากฏชัดเจน ประเภทลวดลายในการทำหยวกมีหลากหลาย เช่น ลายฟันปลา ฟันสาม ฟันห้า ฟันบัว แข้งสิงห์ ซึ่งเป็นลายกนก ต่างๆ

ที่อยู่ : นายทวีศักดิ์ หว่างจันทร์ 60/8 หมู่ 9 ตำบลฉิมพลี แขวงตลิ่งชัน เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร 10170 โทร. 08 7036 6322 (ทุกวันเสาร์-วันอาทิตย์)

รถโดยสารประจำทาง : สาย 89

 

แหล่งข้อมูล: โครงการจัดทำแผนที่แหล่งวัฒนธรรมท้องถิ่นมีชีวิต 

                สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว  กรุงเทพมหานคร