ศิลปะการแสดงเขตบางกอกน้อย

 

ชื่อแหล่งวัฒนธรรม ศิลปะการแสดง เขตบางกอกน้อย : การแสดงคณะกระตั้วแทงเสือ ศิษย์หลวงปู่ทับ 
หัวหน้าคณะกระตั้วแทงเสือศิษย์หลวงปู่ทับ คือ นายสังวาลย์ นุชถาวร อายุ 43 ปี เล่าว่า เหตุที่ใช้ชื่อหลวงปู่ทับ เพราะคณะฯ มีความศรัทธาหลวงปู่ทับซึ่งเป็นพระที่มีชื่อเสียงในด้านการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานและด้านไสยศาสตร์ บวชเมื่อ พ.ศ.2411 แม้ว่ามรณภาพแล้วแต่ชาวบางกอกน้อยยังให้ความเคารพศรัทธาอย่างต่อเนื่อง นายสังวาลย์กล่าวถึงการละเล่นกระตั้วแทงเสือว่าเป็นการละเล่นสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน มีการแสดงเรื่องการออกป่าล่าสัตว์ เสือจะเต้นหลอกล่อไปมาจนมีการประยุกต์เป็นการกระโดดแบบโลดโผนเหมือนการเล่นสิงโตและมังกรซึ่งเป็นการละเล่นตามแบบวัฒนธรรมของชาวจีน

คณะฯ ก่อตั้งมากว่า 30 ปีโดยนายวิสูท มากดี หรือนายดำ ปัจจุบันอายุราว 50 ปี เนื่องจากนายวิสูทสุขภาพไม่ค่อยดี จึงมอบหน้าที่การดูแลคณะฯ ให้กับนายสังวาลย์ คณะกระตั้วแทงเสือศิษย์หลวงปู่ทับยังมีการเชิดมังกรและเชิดสิงโตซึ่งแบบตัวสิงโตของคณะฯมีลักษณะเหมือนสิงโตของประเทศมาเลเซีย สิงโตแต่ละตัวของคณะฯ นี้ได้รับการออกแบบเฉพาะและจ้างให้ช่างทำตามแบบ ทำให้การแต่งตัวของคณะนักแสดงมีความแตกต่างไปจากคณะอื่น ๆ ปัจจุบัน คณะฯ มีสมาชิก 40 กว่าคน แต่ละงานจะใช้จำนวนคนตามอัตราจ้างของงานซึ่งมังกรใช้คนจำนวนมากกว่าสิงโตในขบวนสิงโตจะมีผู้สวมหัวแป๊ะกับหัวซิ้มร่วมรำในขบวนเสมอค่าจ้างการเชิดมังกรมีราคาแพงกว่าสิงโต โดยเฉพาะการแสดงมังกรปีนเสาต้องใช้คนจำนวนมาก สิงโต และมังกรบินเป็นการแสดงที่มีวัตถุประสงค์เพื่อความสนุกสนาน คณะฯ รับจ้างแสดงเฉพาะงานมงคลเท่านั้นเช่น งานบวช งานแก้บน งานทรงเจ้า

นอกจากนี้คณะฯ ยังรับงานแสดงกลองยาวโดยปัจจุบันคณะฯได้เปิดทำการสอนลูกหลานและผู้ที่สนใจทั้งการเชิดสิงโตและมังกร การตีกลองยาว รวมถึงการต่อตัวโดยสอนที่หน้าบ้านเวลา 19.00 น.ของทุกวัน

ในช่วงเดือนพฤศจิกายน ทางคณะฯ จะจัดให้มีการไหว้ครูเป็นประจำทุกปี เพื่อเป็นการระลึกถึงครูและหลวงปู่ทับ พิธีไหว้ครู มีการเลี้ยงพระ จัดงานยิ่งใหญ่ พร้อมกับมีสิงโตหลายคณะมาร่วมงานทุกๆ ปีจะทำการขอขมาหลวงปู่ทับ ด้วยมีความเชื่อว่า ในระหว่างปี สมาชิกอาจมีการกระทำบางสิ่งบางอย่างที่เป็นการลบหลู่หลวงปู่โดยเจตนาหรือไม่เจตนาก็ตาม จึงต้องมีการขอขมาลาโทษ กิจกรรมที่คณะฯทำร่วมกับชุมชนเป็นประจำทุกปีคือ การร่วมแสดงในพิธีแห่หลวงพ่อศาสดาซึ่งประดิษฐานอยู่ที่วัดสุวรรณารามราชวรวิหารในวันสงกรานต์

ที่อยู่ : 349/8 ซอยชุมชนบ้านบุ ถนนจรัญสนิทวงศ์ แขวงศิริราช เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร 10700

รถโดยสารประจำทาง : สาย 40, 42, 57, 68, 79, 80, 108, 146

 

แหล่งข้อมูล: โครงการจัดทำแผนที่แหล่งวัฒนธรรมท้องถิ่นมีชีวิต 

                สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว  กรุงเทพมหานคร