ศิลปะการแสดงเขตธนบุรี

 

ชื่อแหล่งวัฒนธรรม ศิลปะการแสดง เขตธนบุรี : บ้านปี่พาทย์ตระกูลพาทยโกศล
บ้านปี่พาทย์ตระกูลพาทยโกศลเป็นบ้านของนักดนตรีไทยที่มีความสามารถและมีชื่อเสียงสืบแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ปัจจุบัน บ้านพาทยโกศลยังปรากฏเครื่องดนตรีที่เล่าสืบกันมาว่าสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 2 ต้นสกุลชั้นสูงสุดที่สืบได้ คือ หลวงกัลยาณมิตตาวาส (ทับ พาทยโกศล) คาดว่าเกิดในราวปลายสมัยรัชกาลที่ 3 มีความสามารถในการบรรเลงซอสามสายเป็นอย่างยิ่ง และภรรยาของท่านก็มีฝีมือในการบรรเลงจะเข้ ได้เป็นครูสอนดนตรีฝ่ายในสมัยรัชกาลที่ 5 ด้วยเช่นกัน

ต่อมาจางวางทั่ว พาทยโกศล บุตรชายมีความเชี่ยวชาญทางดนตรี โดยเฉพาะฆ้อง ระนาดเอก และการแต่เพลงจึงทำหน้าที่ควบคุมวงปี่พาทย์ในวังบางขุนพรหมของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต โดยได้นำวงปี่พาทย์บ้านพาทยโกศลเข้าไปเป็นวงประจำวัง และได้รับตำแหน่งจางวางที่วังนี้ จางวางทั่วได้เรียนโน้ตดนตรีสากลจากสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต และได้ทำการสอนแตรวงให้แก่ทหารทั้งทหารเรือและทหารมหาดเล็กซึ่งเป็นข้าราชบริพารของสมเด็จฯเจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต ต่อมาทายาทของจางวางทั่วคือ ครูเทวาประสิทธิ์ และคุณหญิงไพฑูรย์ กิตติวรรณ ได้ดูแลวงดนตรีพาทยโกศลจนสิ้นอายุขัย

ปัจจุบัน นายสมศักดิ์ ไตรย์วาสน์ เป็นผู้ควบคุมวงดนตรีและเป็นผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้ทั้งในด้านเพลงและประวัติของบ้านพาทยโกศล ผู้สนใจสามารถขอเข้าชมเครื่องดนตรีที่ทรงคุณค่าของบ้านพาทยโกศล ได้โดยต้องนัดหมายล่วงหน้า

ที่อยู่ : บ้านพาทยโกศล 78 ถนนอรุณอมรินทร์ตัดใหม่ แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร 10600

รถโดยสารประจำทาง : สาย 40, 57, 149, ปอ.177

 

แหล่งข้อมูล: โครงการจัดทำแผนที่แหล่งวัฒนธรรมท้องถิ่นมีชีวิต 

                สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว  กรุงเทพมหานคร